پاسخ : بيماري زئونوز ( بيماريهاي مشترك بين انسان و حيوان )
سل
اسامی مترادف : توبر کولوز ، بیماری تحلیل برنده ، سل حیوانات ( سل گاوی ، سل مرغی)
عامل : میکو باکتریوم توبر کولوزیس (انسانی) . میکو باکتریوم بویس (گاوی) . میکو باکتریوم اویوم (مرغی)
اثرات بهداشتی :
میکوباکتریوم بویس قادر است نشانی های بالینی و جراحات مشابه میکوباکتریوم توبرکولوزیس در انسان ایجاد نماید . شکل خارج ریوی بیماری و بویژه در کودکان بسیار متداول است . در شکل کلاسیک بیماری جراحات گرانولوماتوزی ( معنی معمولیشو نمی دونم چی بنویسم!) در ریه ، روده و دیگر نسوج ایجاد گردیده که در صورت عدم درمان ، به بیماری طولانی با جراحات با دوام و ضعف و نا توانی منجر می گردد . در شکل خارج ریوی ، بویژه آدنیت(التهاب غده) گردنی در نتیجه میکوباکتریوم بویس ایجاد می شود . عفونت دستگاه تناسلی _ ادراری ، سل استخوانی - مفصلی ، و مننژیت نیز اتفاق می افتد . میکو باکتریو آویوم باعث عفونت های غیر متداول و عمدتا لنفادنیت(التهاب گره های لنفاوی) میشود . عفونت های ریوی بندرت وقوع می یابد .
مکانیسم انتقال :
عفونت ناشی از عامل سل گاوی در انسان از طریق گوارش در نتیجه مصرف شیر خام و فراورده های آن ، و همچنین از طریق استنشاق هوا و دستگاه تنفس اتفاق می افتد . عفونت سل مرغی نیز از طریق تنفس ( گرد و خاک آلوده ناشی از کود مرغ) یا راه گوارش ( با شیر گاو های آلوده به میکو باکتریو اویوم یا مرغ آلوده خوب پخته نشده) ایجاد می گردد . تماس مستقیم با حیوانات آلوده یا نسوج آنها به انتقال عفونت منجر خواهد شد . افراد مبتلا به سل نیز می توانند بیماری را به حیوانات انتقال دهند . منشا اصلی سل در خوک ، گوسفند وبز در مرحله اول گاو و طیور بوده و گاهی نیز انسان می باشد . سگ ها بیشتر از طریق انسان مبتلا می شوند . گربه ها از طریق گاو و انسان آلوده شده و گاهی ممکن است به نوبه خود منشا عفونت برای گاو و انسان باشند.
جوامع مورد مخاطره : کار کنان دامداری های گاو شیری ، قصاب ها ، کارکنان کشتار گاه ها و تمام افرادی که به نحوی در ارتباط با حیوان و محیط آلوده قرار دارند .
مصرف کنندگان شیر خام و مشتقات آن و گوشت خوب پخته نشده . کارگران کشاورزی و مرغداری ، ساکنین دامداری ها و مرغداری ها و مصرف کنندگان مرغ های آلوده .
سل انسانی زائیده فقر است .
انتشار جغرافیایی : جهانی . سل گاوی در بعضی کشور های پیشرفته ریشه کن شده است .
پیشگیری یا کنترل :
در انسان ،پیشگیری سل ناشی از سل گاوی بر اساس پاستوریزاسیون شیر ، واکسیناسیون ب ث ژ و اساسا کنترل و ریشه کنی سل گاوی قرار دارد . مبارزه و ریشه کنی بیماری مبتنی بر آزمایش مرتب گله ها و حذف حیوانات آلوده است . رعایت مقررات بهداشت در محیط پرورش حیوانات و از جمله تهویه مناسب ضروری می باشد .
|