قانون اساسی ایران
صل 1
</FONT>احكومت ايران جمهوري اسلامي است كه ملت ايران، بر اساس اعتقاد ديرينه?اش به حكومت حق و عدل قرآن، در ثي انقلاب اسلامي ثيروزمند خود به رهبري مرجع عاليقدر تقليد آيت?الله?العظمي امام خميني، در همه?ثرسي دهم و يازدهم فروردين ماه يكهزار و سيصد و ثنجاه و هشت هجري شمسي برابر با اول و دوم جمادىالاولي سال يكهزار و سيصد و نود و نه هجري قمري با اكتْريت 98/2% كليه كساني كه حق رأي داشتند، به آن رأي متْبت داد.ااصل 2
</FONT>اجمهور اسلامي، نظامي است بر ثايه ايمان به:?ا
ا 1 - خداي يكتا (لااله?الاالله) و اختصاص حاكميت و تشريع به او و لزوم تسليم در باربر امر او.ا
ا 2 - وحى? الهي و نقش بنيادي آن در بيان قوانين.ا
ا 3 - معاد و نقش سازنده آن در سير تكاملي انسان به سوي خدا.ا
ا 4 - عدل خدا در خلقت و تشريع.ا
ا 5 - امات و رهبري مستمر و نقش اساسي آن در تداوم انقلاب اسلام.ا
ا 6 - كرامت و ارزش والاي انسان و آزادي توأم با مسإوليت او در برابر خدا، كه از راه??:ا
ا الف - اجتهاد مستمر فقهاي جامع?الشرايط بر اساس كتاب و سنت معصومين سلام?الله عليهم اجمعين،ا
ا ب - استفاده از علوم و فنون و تجارب ثيشرفته بشري و تلاش در ثيشبرد آنها،ا
ا ج - نفي هر كٌونه ستمكٌري و ستم?كشي و سلطه?كٌري و سلطه?ثذيري،ا
ا قسط و عدل و استقلال سياسي و اقتصادي و اجتماعي و فرهنكٌي و همبستكٌي ملي را تأمين مىكند.ا
اااصل 3
</FONT>ادولت جمهور اسلامي ايران موظف است براي نيل به اهداف مذكور در اصل دوم، همه امكانات خود را براي امور زير به كار برد:ا
ا 1 - ايجاد محيط مساعد براي رشد فضاإل اخلاقي بر اساس ميان و تقوي و مبارزه با كليه مظاهر فساد و تباهي.ا
ا 2 - بالا بردن سطح آكٌاهىهاي عمومي در همه زمينه?هاي با استفاده صحيح از مطبوعات و رسانه?هاي كٌروهي و وساإل ديكٌر.ا
ا 3 - آموزش و ثرورش و تربيت بدني رايكٌان براي همه در تمام سطوح، و تسهيل و تعميم آموزش عالي.ا
ا 4 - تقويت روح بررسي و تتبع و ابتكار در تمام زمينه?هاي علمي، فني، فرهنكٌي و اسلامي از طريق تأسيس مراكز تحقيق و تشويق محققان.ا
ا 5 - طرد كامل استعمار و جلوكٌيري از نفوذ اجانب.ا
ا 6 - محو هر كٌونه استبداد و خودكامكٌي و انحصارطلبي.ا
ا 7 - تأمين آزاديهاي سياسي و اجتماعي در حدود قانون.ا
ا 8 - مشاركت عامه مردم در تعيين سرنوشت سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنكٌي خويش.ا
ا 9 - رفع تبعيضات ناروا و ايجاد امكانات عادلانه براي همه، در تمام زمينه?هاي مادي و معنوي.ا
ا 10 - ايجاد نظام اداري صحيح و حذف تشكيلات غير ضرور.ا
ا 11 - تقويت كامل بنيه دفاع ملي از طريق آموزش نظامي عمومي براي حفظ استقلال و تماميت ارضي و نظام اسلامي كشور.ا
ا 12 - ثىريزي اقتصادي صحيح و عادلانه بر طبق ضوابط اسلامي جهت ايجاد رفاه و رفع فقر و برطرف ساختن هر نوع محروميت در زمينه?هاي تغذيه و مسكن و كار و بهداشت و تعميم بيمه.ا
ا 13 - تأمين خودكفايي در علوم و فنون صنعت و كشاورزي و امور نظامي و مانند اينها.ا
ا 14 - تأمين حقوق همه جانبه افراد از زن و مرد و ايجاد امنيت قضايي عادلانه براي همه و تساوي عموم در برابر قانون.ا
ا 15 - توسعه و تحكيم برادري اسلامي و تعاون عمومي بين همه مردم.ا
ا 16 - تنظيم سياست خارجي كشور بر اساس معيارهاي اسلام، تعهد برادرانه نسبت به همه مسلمان و حمايت بي?دريغ از مستضعفان جهان.ا
اااصل 4
</FONT>اكليه قوانين و مقررات مدني، جزايي، مالي، اقتصادي، اداري، فرهنكٌي، نظامي، سياسي و غير اينها بايد بر اساس موازين اسلامي باشد. اين اصل بر اطلاق يا عموم همه اصول قانون اساسي و قوانين و مقررات ديكٌر حاكم است و تشخيص اين امر بر عهده فقهاء شوراي نكٌهبان است.ا
اااصل 5
</FONT>ا(1)ا
ا در زمان غيب حضرت ولي عصر "عجل الله تعالي فرجه" در جمهوري اسلامي ايران و ولايت امر و امامت امت بر عهده فقيه عادل و با تقوي، آكٌاه به زمان، شجاع، مدير و مدبر است كه طبق اصل يكصد و هفتم عهده?دار آن مىكٌردد.ا
اا
ا <<1 - اصل سابق: ا
ا اصل ثنجما
ا در زمان غيبت حضرت ولي عصر، عجل?الله تعالي فرجه، در جمهوري اسلامي ايران ولايت امر و امامت امت بر عهده فقيه عادل و با قتوي، آكٌاه به زمان، شجاع، مدير و مدبر است، كه اكتْريت مردم او را به رهبري شناخته و ثذيرفته باشند و در صورتي كه هيئ فقيهي داراي ئنين اكتْريتي نباشد رهبر يا شوراي رهبري مركب از فقهاي واجد شرايط بالا طبق اصل يكصد و هفتم عهده?دار آن مىكٌردد.>>ا
اااصل 6
</FONT>ادر جمهوري اسلامي ايران امور كشور بايد به اتكاء آراء عمومي اداره شود، از راه انتخابات، انتخاب رييس جمهور، نمايندكٌان مجلس شوراي اسلامي، اعضاي شوراها و نظاإر اينها، يا از راه همه?ثرسي در مواردي كه در اصول ديكٌر اين قانون معين مىكٌردد.ا
اااصل 7
</FONT>اطبق دستور قرآن كريم: "و امرهم شوري بينهم" و "شاورهم فىالامر" شوراها، مجلس شوراي اسلامي، شوراي استان، شهرستان، شهر، محل، بخش، روستا و نظاإر اينها از اركان تصميم?كٌيري و اداره امور كشورند.ا
ا موارد، طرز تشكيل و حدود اختيارات و وظايف شوراها را اين قانون و قوانين ناشي از آن معين مىكند.ااصل 8
</FONT>ادر جمهوري اسلامي ايران دعوت به خير، امر به معروف و نهي از منكر وظيفه?اي است همكٌاني و متقابل بر عهده مردم نسبت به يكديكٌر، دولت نسبت به مردم و مردم نسبت به دولت. شرايط و حدود و كيفيت آن را قانون معين مىكند.ا
ا "والموفمنون و الموفمنات بعضهم اولياء بعض يأمرون بالمعروف وينهون عن?المنكر".ااصل 9
</FONT>ادر جمهروي اسلامي ايران آزادي و استقلال و وحدت و تماميت اراضي كشور از يكديكٌر تفكيك ناثذيرند و حفظ آنها وظيفه دولت و آحاد ملت است. هيئ فرد يا كٌروه يا مقامي حق ندارد به نام استفاده از آزادي، به استقلال سياسي، فرهنكٌي، اقتصادي، نظامي و تماميت ارضي ايران كمترين خدشه?اي وارد كند و هيئ مقامي حق ندارد به نام حفظ استقلال و تماميت ارضي كشور آزاديهاي مشروع را، هر ئند با وضع قوانين و مقررات، سلب كند.ا
اااصل 10
</FONT>ااز آنجا كه خانواده واحد بنيادي جامعه اسلامي است، همه قوانين و مقررات و برنامه?ريزىهاي مربوط بايد در جهت آسان كردن تشكيل خانواده، ثاسداري از قداست آن و استواري روابط خانوادكٌي بر ثايه حقوق و اخلاق اسلامي باشد.ا
اااصل 11
</FONT>ابه حكم آيه كريمه "ان هذه امتكم امه واحده و اناربكم فاعبدون" همه مسلمانان يك امت?اند و دولت جمهوري اسلامي ايران مظوف است سياست كلي خود را بر ثايه اإتلاف و اتحاد ملل اسلامي قرار دهد و كوشش دير به عمل آورد تا وحدت سياسي، اقتصادي و فرهنكٌي جهان اسلام را تحقق بخشد.ا
اااصل 12
</FONT>ادين رسمي ايران، اسلام و مذهب جعفري اتْنىعشري است و اين اصل الي?الابد غير قابل تغيير است و مذاهب ديكٌر اسلامي اعم از حنفي، شافعي، مالكي، حنبلي و زيدي داراي احترام كامل مىباشند و ثيروان اين مذاهب در انجام مراسم مذهبي، طبق فقه خودشان آزادند و در تعليم و تربيت ديني و احوال شخصيه (ازدواج، طلاق، ارتْ و وصيت) و دعاوي مربوط به آن در دادكٌاه?ها رسميت دارند و در هر منطقه?اي كه ثيروان هر يك از اين مذاهب اكتْريت داشته باشند، مقررات محلي در حدود اختيارات شوراها بر طبق آن مذهب خواهد بود، با حفظ حقوق ثيروان ساير مذاهب.ا
اااصل 13
</FONT>اايرانيان زرتشتي، كليمي و مسيحي تنها اقليتهاي ديني شناخته مي?شوند كه در حدود قانون در انجام مراسم ديني خود آزادند و در احوال شخصيه و تعليمات ديني بر طبق آيين خود عمل مىكنند.ااصل 14
</FONT>ابه حكم آيه شريفه "لاينهاكم?الله عن?الدين لم يقاتلوكم فىالدين و لم?يخرجوكم? من دياركم? ان تبروهم و تقسطوااليهم ان?الله يحب?المقسطين" دولت جمهوري اسلامي ايران و مسلمانان موظفند نسبت به افراد غير مسلمان با اخلاق حسنه و قسط و عدل اسلامي عمل نمايند و حقوق انساني آنان را رعايت كنند. اين اصل در حق كساني اعتبار دارد كه بر ضد اسلام و جمهوري اسلامي ايران توطإه و اقدام نكنند.ااصل 15
</FONT>ازبان و خط رسمي و مشترك مردم ايران فارس است. اسناد و مكاتبات و متون رسمي و كتب درسي بايد با اين زبان و خط باشد ولي استفاده از زبانهاي محلي و قومي در مطبوعات و رسانه?هاي كٌروهي و تدريس ادبيات آنها در مدارس، در كنار زبان فارسي آزاد است.ااصل 16
</FONT>ااز آنجا كه زبان قرآن و علوم و معارف اسلامي عربي است و ادبيات فارسي كاملا با آن آميخته است اين زبان بايد ثس از دوره ابتدايي تا ثايان دوره متوسطه در همه كلاسها و در همه رشته?ها تدريس شود.ااصل 17
</FONT>امبداء تاريخ رسمي كشور هجرت ثيامبر اسلامي (صلىالله عليه و آله وسلم) است و تاريخ هجري شمسي و هجري قمري هر دو معتبر است، اما مبناي كار ادارات دولتي هجري شمسي است. تطعيل رسمي هفتكٌي روز جمعه است.ااصل 18
</FONT>اثرئم رسمي ايران به رنكٌهاي سبز و سفيد و سرخ با علامت مخصوص جمهوري اسلامي و شعار "الله اكبر" است.ااصل 19
</FONT>امردم ايران از هر قوم و قبيله كه باشند از حقوق مساوي برخوردارند و رنكٌ، نؤاد، زبان و مانند اينها سبب امتياز نخواهد بود.ااصل 20
</FONT>اهمه افراد ملت اعم از زن و مرد يكسان در حمايت قانون قرار دارند و از همه حقوق انساني، سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنكٌي با رعايت و موازين اسلام برخوردارند.ااصل 21
</FONT>ادولت موظف است حقوق زن را در تمام جهات با رعايت موازين اسلامي تضمين نمايد و امور زير را انجام دهد:ا
ا 1 - ايجاد زمينه?هاي مساعد براي رشد شخصيت زن و احيا حقوق مادي و معنوي او.ا
ا 2 - حمايت مادران، بالخصوص در دوران بارداري و حضانت فرزند، و حمايت از كودكان بي?سرثرست.ا
ا 3 - ايجاد دادكٌاه صالح براي حفظ كيان و بقاي خانواده.ا
ا 4 - ايجاد بيمه خاص بيوكٌان و زنان سالخورده و بي?سرثرست.ا
ا 5 - اعطاي قيمومت فرزندان به مادران شايسته در جهت غبطه آنها در صورت نبودن ولي شرعي.ااصل 22
</FONT>احيتْيت، جان، مال، حقوق، مسكن و شغل اشخاص از تعرض مصون است مكٌر در مواردي كه قانون تجويز كند.ااصل 23
</FONT>اتفتيش عقايد ممنوع است و هيئكس را نمىتوان به صرف داشتن عقيده?اي مورد تعرض و موفاخذه قرار دارد.ااصل 24
</FONT>انشريات و مطبوعات در بيان مطالب آزادند مكٌر آن كه مخل به مباني اسلام يا حقوق عمومي باشد تفصيل آن را قانون معين مىكند.ااصل 25
</FONT>ابازرسي و نرساندن نامه?ها، ضبط و فاش كردن مكالمات تلفني، افشاي مخابرات تلكٌرافي و تلكس، سانسور، عدم مخابره و نرساندن آنها، استراق سمع و هر كٌونه تجسس ممنوع ست مكٌر به حكم قانون.ااصل 26
</FONT>ااحزاب، جمعيت?ها، انجمن?هاي سياسي و صنفي و انجمنهاي اسلامي يا اقليتهاي ديني شناخته شده آزادند، مشروط به اين كه اصول استقلال، آزادي، وحدت ملي، موازين اسلامي و اساس جمهور اسلامي را نقض نكنند. هيئكس را نمىتوان از شركت در آنها منع كرد يا به شركت در يكي از آنها مجبور ساخت.ااصل 27
</FONT>اتشكيل اجتماعات و راه?ثيمايي?ها، بدون حمل سلاح، به شرط آن كه مخل به مباني اسلام نباشد آزاد است.??ااصل 28
</FONT>اهر كس حق دارد شغلي را كه بدان مايل است و مخالف اسلام و مصالح عمومي و حقوق ديكٌران نيست بركٌزيند.ا
ا دولت موظف است با رعايت نياز جامعه به مشاغل كٌوناكٌون، براي همه افراد امكان اشتغال به كار و شرايط مساوي را براي احراز مشاغل ايجاد نمايد.ا
اااصل 29
</FONT>ابرخورداري از تأمين اجتماعي از نظر بازنشستكٌي، بيكاري، ثيري، ازكارافتادكٌي، بي?سرثرستي، در راه?ماندكٌي، حوادتْ و سوانح، نياز به خدمات بهداشتي درماني و مراقبتهاي ثزشكي به صورت بيمه و غيره، حقي است همكٌاني.ا
ا دولت موظف است طبق قوانين از محل درآمدهاي عمومي و درآمدهاي حاصل از مشاركت مردم، خدمات و حمايتهاي مالي فوق را براي يك يك افراد كشور تأمين كند.ااصل 30
</FONT>ادولت موظف است وساإل آموزش و ثرورش رايكٌان را براي همه ملت تا ثايان دوره متوسطه فراهم سازد و وساإل تحصيلات عالي را تا سر حد خودكفايي كشور به طور رايكٌان كٌسترش مىدهد.ااصل 31
</FONT>اداشتن مسكن متناسب با نياز، حق هر فرد و خانواده ايراني است. دولت موظف است با رعايت اولويت براي آنها كه نيازمندترند به خصوص روستانشينان و كاركٌران زمينه اجراي اين اصل را فراهم كند.ااصل 32
</FONT>اهيئكس را نمىتوان دستكٌير كرد مكٌر به حكم و ترتيبي كه قانون معين مىكند در صورت بازداشت، موضوع اتهام بايد با ذكر دلايل بلافاصله كتبا به متهم ابلاغ و تفهيم شود و حداكتْر ظرف مدت بيست و ئهار ساعت ثرونده مقدماتي به مراجع صالحه قضايي ارسال و مقدمات محاكمه، در اسرع وقت فراهم كٌردد. مختلف از اين اصل طبق قانون مجازات مىشود.ااصل 33
</FONT>اهيئكس را نمىتوان از محل اقامت خود تبعيد كرد يا از اقامت در محل مورد علاقه?اش ممنوع يا به اقامت در محلي مجبور ساخت، مكٌر در مواردي كه قانون مقرر مىدارد.ا
اا
__________________
زندگي يعني فراري از مرگ
مرگ يعني تلاش بودن
|