دكتر شريعتي

[Sarvenaz]

در توصيف جايگاه و ارزش علمي شريعتي همان بس كه تاكنون كمتركسي راميتوان يافت كه مانند او در فضاي گفتماني و روشنگري قبل از انقلاب در دو حوزه دين و سياست صراحت بيان و تاثير كلام داشتهباشد.

[Sarvenaz]

اي علي ، در تاريخ معاصر ايران ، تو بينش سياسي را با روح خداپرستي در اميختي ، فرهنگ ملي و غني تاريخي ما را با علم جديد و شيوههاي نوين مجهز كردي، خدا را از تجرد خشك آزاد نمودي و او را از آسمانهاي سرد و دور به قلب گرم و پر تب تاب اجتماع وارد كردي و دين را از زاويه مسجد بيرون كشيدي و در صحنه حيات در خدمت مردم به كار انداختي و هيج گاه حقيقت را فداي مصلحت نكردي.

[Sarvenaz]

يک انسان بود
وقتي اشتباه ميکرد ميگفت اشتباه کردم !

پيكري روشن و پر شعشعه نور
قامتي شكننده تر از خاطر رويا
همچنان خيره به او شده، او !

آينه ....
و چيزي يا كسي نيست با ارزش تر از انعكاس حرفهاي تنهايي در آينه
براي دريافتن دلتنگي هاي مرد
كه سختي اش نه زجر زنان در بازوانش است
و مرديتش نه غارت احساس
و بودنش نه كشتن آن دگر بودن است
مردي از تبار ديگر
و لاجرم محكوم به تنهايي

[bi_ta]

چه چيزي زيباتر از نوشتن درباره ي دكتر؟
نميدونم كتاب « شريعتي شناسي » رو خوندين يا نه؟ اين كتاب مجموعه ي كم نظيري است كه به واقع سعي در شناساندن روحيات ، تفكرات و فعاليتهاي دكتر شريعتي داره.عليجاني براي اين كار زحمت زيادي كشيده و بخصوص تلاشش در بررسي گرايش و عقايد سياسي و آرمانهاي بلند انقلابي شريعتي قابل تحسينه.

من در حد توانم اشاراتي از اين كتاب خواهم آورد. سعي ميكنم تلخيص خوبي از آب در بياد.

[bi_ta]

-

دكتر شريعتي يكي از اثر گذارترين متفكران ايراني، در نيم قرن اخير است. اين نكته كه موافق، منتقد يا مخالف او باشيم از اهميت چنداني برخوردار نيست آنچه مهم است اين كه هيچ كس در تحليل تاريخ متاخر جامعه ما او را نمي تواند ناديده بگيرد و به تشريح و تحليل نقش او نپردازد؛ نقشي اثر گذار كه از عرصه انديشه آغاز شد و بطور وسيع به حوزه اجتماعي و سياسي دامن گسترد.
در عرصه انديشه، بويژه انديشه نوگرايي ديني نيز شريعتي يكي از موثرترين متفكران معاصر ماست.در اين رابطه نيز علي رغم هر نظر موافق، منتقد يا مخالفي كه نسبت به او وجود داشته باشد، تحليل سير انديشه معاصر جامعه ايران بدون توجه و تحليل درون مايه آرا و افكار او ميسر نيست. همچنين شريعتي يكي از مهمترين نظريه پردازان چپ و راديكال مذهبي و به عبارت دقيق تر يكي از بزرگترين ميراث گذاران سوسيال دموكراسي مذهبي و معنوي در ايران است، بر اين اساس شناختن انديشه چپ و سوسيال دموكراسي مذهبي و معنوي در ايران كه همواره يكي از جريانات اثرگذار يا حداقل، انديشه هاي مطرح در جامعه ما بوده است، نيز بدون شناختن افكار شريعتي ممكن نيست.( پيشنيازـصص7و8)

[bi_ta]

-

شريعتي سرگشته راه حق و عاشق مردم بود. او حجت مسلماني، حجت انديشگي و حجت انسان بودگي نسل مابود. پيمودن راه وي نيز با وفاداري نسبي به آرمان هاي او آنچه داغ و دردش، علت دل سوختگي اش و سوداي انديشه اش بود معنا پيدا ميكند؛ راهي كه از ميان مسجد و ميخانه عبور مي كند. او به اين شعر كه وصف حالش نيز بود علاقه فراواني داشت:
نه در مسجد گذارندم كه رندي..... نه در ميخانه كاين خمار خام است
ميان مسجد و ميخانه راهي است.....غريبم، سائلم، آن ره كدام است؟
راه ميان مسجد و ميخانه پيوسته مورد بدفهمي قرار گرفته است. گاه به سمت مسجد و زماني بسوي ميخانه متمايل شده است. دوستداران شريعتي و كسانيكه انس و الفتي با افكار، منش و روح وي دارند، بايد كه به راه ميان مسجد و ميخانه نزديك شوند.(صص14و15)

[mard arosake]

خوش باوران زحمت کشان در خوابند شهنه دستان بت پرستان بيدار
اي جانبازان رزمندگان اکنون کجائيد
انساني مرد انساني رفت آزادي کو
يکي آمد با پتک سياه پرواز را کشت

[shahab]

آزادی معبود من است…

به خاطر آزادی ؛
هر زندانی رهایی،
هر جهادی آسودگی
و هر مرگی حیات است.

...


ابوذر ایران 29 سال است
که در ربذه‌ی سوریه،
در جوار زینب بزرگ
سر بر خاک گذاشته
و غریبانه به سرنوشت وطنش می‌نگرد ...

[shahab]

مصلحت گفتن خوشایند است
و فریب دادن و دروغ بافتن و تایید و تعریف کردن شیرین.



اما حقیقت تلخ است

[shahab]

استعمار به دهان ما انداخت که مذهب از زندگی جداست
و روشنفکران ما هم طوطی وار بازگو کردند

به خیال آنکه دارند ادای روشنفکران اروپا را در برابر کلیسا در‌می‌آورند
غافل از اینکه این قیاس مع الفارق است.

[shahab]

و تو ای روشنفکر!
تو با ادعای بی پایه ات بجای اینکه دین را از توده بگیری
وادارشان کن با تعمق در دینشان
بی اطلاعی تو را دریابند!

همان را بشناس که می‌خواهی بکوبی!

[shahab]

روشنفکر متعهد و اگاهی که می‌داند
و عمل نمی‌کند
با منحط جاهل خواب آلودی که
نمی‌داند که عمل کند
مساوی است

[shahab]

ای آزادی, تو را دوست دارم,
به تو نيازمندم,
به تو عشق می ورزم,
بی تو زندگی دشوار است,
بی تو من هم نيستم; هستم,
اما من نيستم;
يك موجودی خواهم بود توخالی,
پوك, سرگردان, بی اميد, سرد,
تلخ, بيزار, بدبين, كينه دار,
عقده دار, بيتاب, بی روح,
بی دل, بی روشنی, بی شيرينی,
بی انتظار, بيهوده, منی بی تو, يعنی هيچ ! …


ای آزادی, من از ستم بيزارم, از بند بيزارم, از زنجير بيزارم, از زندان بيزارم, از حكومت بيزارم, از بايد بيزارم, از هر چه و هر كه تو را در بند می كشد بيزارم.

آزادی؟ همين است آنچه ندارم

انسان با “آزادی” آغاز می شود.
و “تاريخ” سرگذشت رقت بار انتقال او است از اين زندان به آن زندان!
و هر بار که زندانش را عوض می کند،فرياد شوقی بر می آورد که: آزادی!

انسان يعنی آزادی.
احساس اسارت، خود، آيه ی آزادی است و رنج بردن از اسارت، نشانه تولّد آزادی

[shahab]

شیطنت از نوع شریعتی

کسانی که کتاب های شریعتی را خوانده اند اغلب با نام”شاندل” آشنایی دارند. شریعتی به کرات از او نقل قول می‌کند.نام دو کتاب او؛” دفترهای سبز” و ” گفت و گوهای تنهایی” را بارها می‌برد. اگر در آثار شریعتی سخنانی را که راجع به شاندل مطرح شده است، جمع آوری کنیم به نظر می‌آید او متفکری است که وجود خارجی دارد.شریعتی در جایی می‌گوید او عرب است و جای دیگر او را فرانسوی معرفی می‌کند.یک بار نقل می‌کند که مادر شاندل عرب الاصل بوده و درجای دیگر زندگی خود را به جای زندگی شاندل تعریف می‌کند. ام حقیقت این است که فردی به نام شاندل اصلا وجود خارجی ندارد. شاندل در حقیقت خود شریعتی است. شاندل(چَندِل) به زبان فرانسوی یعنی شمع و شمع هم اسم مستعار شریعتی بوده است. مقالاتی که ازاو در اروپا و در روزنامه‌ ایران آزاد منتشر می‌‌شد با نام “شمع” (متشکل از سه حرف نخست اسم و فامیل او: شریعتی مزینانی، علی) امضا می‌شد. شریعتی بسیاری از حرف‌هایش را از زبان شاندل نقل کرده و با استفاده از یک نام خارجی آن‌ را به ما قالب کرده! شریعتی در جایی می‌گوید “سخنان بزرگان خود بنده!” که بعضی جاها این سخنان بزرگان خود بنده را از زبان شاندل نقل می‌کند.این ابتکار و ابداع بی‌نقص شریعتی سال‌هاست که عده‌ی زیادی را سرکار گذاشته است. دستت رو شد آقای شاندل!

[shahab]

چقدر تحمیل یک زندگی بی درد بر یک روح دردمند ، زجر آور است!