گياه شناسي ...

[Sinderella]

انگور فرنگي سياه
:.. ‏Ribes nigrum ..: ‏

اين گياه زماني در جنگل‌هاي اروپاي شمالي فراوان يافت مي‌شد و براي غذا جمع‌آوري مي‌گرديد. امروزه اين گياه را همراه با انواع ديگر آن، كشت و پرورش مي‌دهند. از ميوه‌ي آن مربا، ژله و كلوچه تهيه مي‌كنند. امروزه ميوه‌هاي پرورشي اين گياه به طور گسترده در غذا و صنعت نوشابه‌سازي استفاده مي‌شود و به دليل آنكه سرشار از ويتامين C است، يكي از اجزاي اصلي تقويت كننده‌ها و نوشابه‌ها به شمار مي‌آيد. شربت‌ آن را به ديگر نوشيدني‌ها اضافه كرده و يك تركيب اشتهاآور تابستاني از آن تهيه مي‌كنند. برگ‌هاي تازه‌ي گياه را براي عطر بخشيدن به نوشيدني‌ها اضافه مي‌كنند. دم كرده‌ي برگ‌هاي آن وقتي سرد مي‌شود، تشنگي را در هواي گرم بر طرف مي‌نمايد. خواص دارويي گياه. آن را بيش از هر چيز ارزشمند مي‌نمايد.
نام ديگر آن كه متداول است،‌ «ميوه‌ي ورم چركي لوزه‌ها» است. اين گياه در واقع براي درمان گلو درد چركي متورم استفاده مي‌شده و قرص‌هاي مكيدني اين گياه هنوز طرفداران بسياري دارد. آب ميوه‌ و چاي برگ آن براي درمان سياه سرفه‌ي كودكان استفاده مي‌شود. برگ‌هاي آن پاك‌كننده هستند و از محلول غرغره‌ي آن در موقع خونريزي استفاه مي‌شود، كه براي بهداشت دهان نيز بسيار مفيد است. در گذشته دم كرده‌ي برگ‌هاي آن به جاي چاي معمولي نوشيده مي‌شد. ولي امروزه مخلوط با چاي بكار مي‌رود.

زيستگاه طبيعي :
گياه بومي مناطق شمال و مركزي اروپا و غرب آسياست كه به آمريكا نيز برده شده است و در آنجا به عمل مي‌آيد. گياه به صورت خودرو در خاك‌هاي مرطوب، بخصوص در جنگل‌هاي شمال اروپا مي‌رويد .

مشخصات ظاهري :
بوته‌ي بادوامي است كه طول آن به دو متر مي‌رسد. گياه شاخه‌هايي چوبي دارد به بدون ساقه‌ي مركزي است. برگ‌هاي معطر و رنگ سبز تيره دارند و بر روي شاخه‌هاي بلند گياه، به صورت يك در ميان، جفت يا خوشه بيرون مي‌آيند. برگ‌هاي سه لوبي يا پنج لوبي با لبه‌هاي دندانه‌دار هستند. در بهار، گل‌هاي سفيد مايل به سبز از محور خوشه‌ها آويزان شده و بعداً به ميوه ارغواني تيره‌ انگور فرنگي سياه يا مويز تبديل مي‌شوند .

[Sinderella]

ميخوام كمي هم در مورد آفات گياهي مطلب بزارم

تاپيك جديد درست نميكنم ، همينجا مينويسم

[Sinderella]

ملخ مراکشی Dociostaurus maroccanus (orth:Acrididae)





چون اولین بار در مراکش جمع آوری شد به آن ملخ مراکشی گویند.این آفت در نواحی کوهستانی و ارتفاعات خشک نواحی مدیترانه وجود دارد.در ایران ملخ مراکشی از استانهای مرکزی،فارس،آذربایجان شرقی،گرگان،خوزستان،مازندر ان،ایلام،سمنان گزارش شده است.



شناسایی:

در روی پیش گرده علامتی شبیه به X" "وجود دارد.

تخمگذاری:

این حشره دارای کپسول تخم می باشد.تخمها در قسمت انتهایی این کپسول به شکل اُریب در دسته های40-18 تایی در ردیفهای 4-3 تایی گذاشته میشود .



زیست شناسی:

این حشره قسمت اعظم سال را (تابستان،پاییز، زمستان) را بحالت تخم می گذراند.کپسول تخم معمولاً در نواحی تپه ها که خاکهای فشرده و عاری از پوشش گیاهی دارند تشکیل می شوند.طول دوران پورگی 40-35 روز و طول دوران حشره کامل 60-20 روز است.پوره ها بیشتر از برگهای گرامینه تغذیه می نمایند ولی در سن پنجم علاقه به تغذیه از غلات دارند.

روشهای مبارزه:


1-بیولوژیک : عده زیادی از پرندگان نظیر سارگلو قرمزpastor roseus))،گنجشک،کلاغ سبزقبا از دشمنان طبیعی ملخها میباشند.سوسکهای خانواده Meloidae در مرحله لاروی از تخمهای این آفت تغذیه می کنند.همچنین مگسهای خانواده Tachinidae روی بدن ملخهای کامل و پوره تخم می گذارند که لارو آنها پارازیت داخلی این آفت می باشد.

2-شیمیایی :

فنیتروتیون (ulv 96%)و 5/. - 4/. لیتر به محض خروج پوره ها.

مالاتیو ن (ulv 96%) و 1.5 - 7/. لیتر به محض خروج پوره ها.

لیندین(طعمه) wp و 50 - 250 کیلو گرم به محض خروج پوره ها (طعمه مسموم شامل سبوس گندم با برنج به ذرت 100 کیلوگرم+لیندین 500 تا 1000 گرم آب به اندازه مرطوب شدن)

فنیتروتیون EC 50% و 1 لیتر به محض خروج پوره ها.

فوکسیم + پروپسکور ULV 93% و 4/. لیتر به محض خروج پوره ها.

دیفلوبنزورون ODC 45%و 200 سی سی

[Sinderella]

سن آئلیا ( Aelia spp (Hem:pentatomidea

معرفی:

در ایران 4 گونه از این جنس وجود دارند که بیشتر در نواحی شمال و غربی کشور وجود دارند.اهمیت این حشرات پس از گندم در درجه دوم قرار دارد.

َ

1- A . acuminata 2- A . furcul

3- A . rostrata 4 A . virgiata



زیست شناسی:


زمستان را بصورت حشره کامل و در دامنه کوهها،دره ها ،دشتهای مشرف به کوهستان در پای بوته های گیاهان یا در زیر کلوخه های خاک به حالت استراحت بسر برده،در اوایل بهار به مساعر شدن هوا از این محلها خارج و روی گرامینه های وحشی تخمریزی می کنند.چون این گیاهان عمر کوتاهی داشته بعد از مدتی از بین می روند و زود می خشکند.در نتیجه پوره های سن 3 به بالا به مزارع جو و گندم مجاور می کنند و از خوشه ها، برگها و ساقه های سبز آبدار گندم تغذیه می کنند.


روشهای مبارزه :


مبارزه شیمیایی:

1- فنیتروتیون Ec 50% و1 لیتر در هکتار

2-فنتیون Ec 50%و 1.2 -1

3- تری کلروفن Sp 80% و1.2 کیلو گرم درهکتار

4-دلتا مترین EC 2.5 % و 300 سی سی در هکتار

[Sinderella]

سن گندم (کاسه پشتک ورامینی) Eurygaster integriceps HEM : Scutelleridae



معرفی:

یکی از آفات مهم گندم و جو است و جرو آفات عمومی می باشد.

مناطق مهم انتشار در کشور:

اغلب مناطق گندمکاری کشور


خسارت:

1-سن مادر: سنهای زمستانگذران می باشند(نر یا ماده) که ارتفاعات زمستانگذران خود را ترک نموده و در بهار به مزارع گندم و جو ریزش می نمایند.
2-پوره ها:پوره های سن اول و دوم تغذیه چندانی نداشته ولی از سن سوم به بعد تغذیه آنها رو به افزایش گذاشته و در سن 4 و 5 به حداکثر خود می رسند.
3-سن های نسل بهاره:این حشرات که همان سن های بالغ نسل جدید می باشند برای ادامه رشد و بدست آوردن قدرت پرواز به محلهای تابستانه و زمستانه خود احتیاج به تغذیه از دانه های سفت و آماده برداشت گندم دارند.

چنانچه تراکم پوره ها در متر مربع به بیشتر از 5 عدد پوره برسد مبارزه بر علیه سن گندم ضروری است.

خسارت در رابطه با گیاه میزبان:

1-خسارت سن در مرحله پنجه زنی به تشکیل ساقه یا ابتدای تشکیل خوشه:در این مرحله حشرات نر یا ماده زمستان گذران از شیره برگ،شیره جوانه مرکزی،شیره ساقه جوان (قبل از ظهور خوشه با ابتدای نشکیل خوشه) مکیده و خوشه را خشک می نماید.این گونه خسارت خسارت کمی نام دارد و در نهایت خوشه تشکیل نمی شود.

2-خسارت در مرحله گل دادن و ابتدای تشکیل دانه:در این مرحله از رشد حشرات کامل زمستان گذران و پورهای سنین پایین خسارت زده می شود که یا شیره ساقه را می مکد و خوشه می خشکد و یاپوره های سنین 2و3 از خوشه گندم و جو در مرحله گلدهی تغذیه و در نهایت دانه پوک می شود.

3-خسارت در مرحله شیری و خمیری شدن دانه تا رسیدن گندم:در این مرحله سن های بالدار و پوره ها فقط از دانه تغذیه می کنند و به هیچ عنوان ساقه را نمی مکند.در این مرحله خسارت کیفی بیشتر مد نظر است چون سنها آنزیمهایی را برای "اینترولیز" پروتئینهای دانه گندم وارد دانه گندم میکنند که این آنزیم ها در داخل دانه باقی می مانند و در نهایت کیفیت خمیری آرد پایین آورده و اصطلاحاً خمیر ور نمی آید.

زیست شناسی:

زمستان را بصورت حشره کامل زیر پای بوته های گون یا Astrogalus و درمنهArtemesia حالت دیاپوز می گذرانند.در بهار وقتی دما به 20 درجه سانتی گراد می رسد سنها از اماکن زمستهنه خارج و بطور دسته جمعی پرواز می کنند.پرواز سنها معمولاً در اواخر اسفند و اوایل فروردین ماه شروع و در مناطق سردسیر از اواسط اردیبهشت ماه تا اوایل خردادماه ادامه دارد.در یک مزرعه 2 یا 3 بار ممکن سن است ریزش نماید.
معمولاً 5-4 روز بعد از ریزش،جفتگیری کرده و 5 روز بعد تخمریزی می کنند.تخمها 3-2 ردیفی در دسته های 14 عددی در زیر برگها قرار داده می شوند.دوره جینی تخم 2-1 هفته طول می کشد سپس پوره ها خارج می شوند و سپس حشرات کامل نسل بهاره ظاهر می شوند.حشرات کامل نسل بهاره پس از ذخیره چربی مورد نیازبدن خود برای تابستانگذرانی به ارتفاعات شمالی می روند.سنها پس از ریزش اولین بارندگی های از ارتفاعات شمالی به دامنه های جنوبی می روند و در زیر بوته های گون و درمنه زمستانگذرانی می کنند.


مبارزه:

1- مبارزه بیولوژیک:

7 گونه زنبور پارازیتوئید تخم از خانواده Hym:Scelionidae :
basalis Asolcus=Trissolcus
T.grandis
T.rufiventris
T.semistriatus
T.vassilievi
T.festiva
T.tumidus

5 گونه مگس از خانواده ( DIp:Tachinidae ) که در مرحله لاروی پارازیت داخلی حشرات کامل سن گندم هستند:
Phasia oblango
Phasia subcoleoptera
Ectophasia rubra
Chryseria helluo
Helomyia lateralis
2-مبارزه زراعی:

• کشت زود در پاییز(هراکشت) و برداشت سریع در آخر بهار
• کشت واریته های زودرس
• برداشت دو مرحله ای محصول بدین صورت که در مرحله خمیری خوشه ها را درو می کنند و با تسریع در خشک کردن آنها چند روز بعد اقدام به کوبیدن آنها می کنند.
• کشت جو در مناطق سن خیز چون زودتر از گندم برداشت می شوند.

3- مبارزه شیمیایی:

1- فنیتروتیون Ec 50%و 1 لیتر در هکتار
2-فنتیون Ec 50% و1.2 -1
3- تری کلروفن Sp 80%و 1.2 کیلو گرم درهکتار
4-دلتا مترین% EC 2.5 و 300 سی سی در هکتار

[Sinderella]

سوسك سياه گندم Zabrus tenebrioides

(col.: Carabidae)




معرفي آفت

لاروها از برگ و حشرات كامل از گل و دانه ها در مرحله شيري تغذيه مي نمايند. خسارت لارو روي جوانه هاي گندم مشاهده مي شود كه در اثر آن برگها روي زمين مي خوابند. خسارت اين آفت بصورت لكه اي در مزرعه ديده مي شود و حشرات كامل روز گندمهاي شيري از قاعده دانه شروع به تغذيه مي كنند. آفت درتمام مناطق کشور بویژه گلستان، مغان، لرستان، آذربایجان، فارس، کرمانشاه و ایلام گسترش دارد.

زيست شناسي

زمستان را به صورت لارو در زير خاك به سر مي برد. در اوائل بهار از برگهاي ضعيف غلاتي كه تازه سبز شده اند تغذيه مي كنند. حشرات كامل در اواخر بهار و اوائل تابستان هنگامي كه دانه هاي غلات شيري شده اند شروع به تغذيه مي كنند. سپس جفت گيري و حشره ماده تخمها را تا عمق 18 سانتي متري به صورت تك تك يا در دسته هاي 5-3 عددي در خاك مي گذارد. هر حشره ماده 80-40 عدد تخم مي گذارد. دورة جنينين تخم 17-8 روز و 3 سن لاروي دارد. لارو به صورت سن 1 يا 2 و به ندرت به صورت سن 3 زمستانگذراني مي كند. اين حشره ديا پوز حقيقي ندارد ولي فعاليت تغذيه اي آن در فصل سرد نقصان مي يابد. طول دوره لاروي حدود 86 روز و لارو در طول روز در دالانهاي زيرزمين استراحت نموده و شبها براي تغذيه خارج مي شود. ابتدا از پارانشيم خوره و رگبرگ را به جا مي گذارد. علاوه بر غلات از گرامينه هاي وحشي نيز تغذيه مي كند. شفيره در لانه هاي لاروي در خاك تشكيل مي شود. دورة شفيرگي حدود 18 روز و 1 نسل در سال دارد.

کنترل شیمیایی:

1- دیازینون G 5 %و- 30-40 کیلوگرم در هکتار بمحض دیدن اولین خسارت

2- دیازینون EC 60 % و 1 لیتر در هکتار بمحض دیدن اولین خسارت

3- کارباریل WP 85 % و3.5-3 کیلوگرم در هکتار بمحض دیدن اولین خسارت

4- فوزالن EC 35% و 2-1.5 لیتر در هکتار بمحض دیدن اولین خسارت

5-کلرپیریفوس EC 40.8 % و 2-1.5 لیتر در هکتار بمحض دیدن اولین خسارت

کنترل زراعی:

1-تناوب زراعي.

2-انجام شخم و ديسك پس از برداشت

[Sinderella]

مينوز برگ غلات Cereal leaf miner

Syringopais temperatella

(lep.: Elachistidae)



معرفي آفت

به نامهاي دفك، شعله، كرف معروف است.

يكي از آفات گياهان زراعي گرامينه نظير گندم، جو، يولاف و برخي از علفهاي هرز اين خانواده مي باشد. همچنين از علفهاي هرز خانواده Malvaceae و Compositae نيز تغذيه مي نمايد. لارو اين آفت از بين دو اپيدرم فوقاني و تحتاني تغذيه نموده و فضولات خود را به جا مي گذارد كه اين فضولات قهوه اي و سپس سياهرنگ مي گردد. به نامهاي محلي دفك، شعله، كرف معروف است و در كشورهاي عربي به آن دودي مي گويند. آفت در فارس، ایلام، لرستان، کرمانشاه، بوشهر، گلستان، خوزستان و کوهکیلویه شایع است.

زيست شناسي:

زمستان را به صورت لاروهاي سنين دوم به بعد در داخل برگهاي غلات و علفهاي هرز ميزبان سپري مي كند. در اواخر اسفند و اوائل فروردين لاروها از برگ خارج در اعماق 1-5/0 سانتي متري خاك با تشكيل پيله سفيد رنگ تبديل به شفيره مي شوند. دوره شفيرگي حدود 2 هفته، سپس حشرات كامل ظاهر مي شوند. طول عمر حشرات كامل حدود 3 هفته مي باشد. حشرات كامل پس از 2-1 روز تغذيه از شهد گلها و گياهان مرتعي جفت گيري و تخم ريزي مي كنند. تخمها دسته اي به تعداد 56-29 عدد در پاي بوته ها، در بين درزها و شكاف خاك گذاشته مي شود. دوره جنيني تخم 12-10 روز. سپس لاروهاي تئونات وارد خاك شده و در درون خاك حجره گلي را تشكيل مي دهد و تمام طول دوران گرم بهار و تابستان را به حالت دياپوز سپري مي كنند. از اوائل آذر يا زودتر بعد از ريزش اولين بارنهاي پائيزي يا اولين آبياري در مزارع آبي لاروها به تدريج از حالت دياپوز خارج و فعال شده، از بوته ها بالا رفته خود را به نوك برگ رسانده وارد پارانشيم مياني برگ مي شوند. لاروها پس از رشد كامل وارد خاك شده و تبديل به شفيره مي شود. بنابراين 1 نسل در سال دارد.

کنترل

زراعی :

1-تناوب زراعي

2-شخم تابستانه بعد از برداشت محصول.

3-آتش زدن كاه و كلش مزارع (تقريباً هر 4 سال يكبار كافي است).

4-چراي سبز مزارع آلوده

شیمیایی : دیازینون EC 60 % ، 1 لیتر در هکتار ، در اوایل پنجه زنی ، 1 نوبت

[Sinderella]

زنبور ساقه خوار گندم Wheat stem sawfly

Cephus pygmaeus

(Hym: Cephidae)




معرفي آفت

علاوه بر گندم، جو، چاودار و يولاف را نيز مورد حمله قرار مي دهد. لارو اين آفت در داخل ساقه گياهان ميزبان شده و از بافت داخلي ساقه تغذيه مي كند و مانع رسيدن شيره گياه به خوشه شده و دانه ها پوك و سبك مي گردند. (بنابراين خوشه سبك است و صاف مي ايستد در صورتي كه خوشة سالم سنگين است و خميده. يكي از راههاي تشخيص، صاف ايستادن خوشه به دليل سبكي است.)

زيست شناسي:

يك نسل در سال داشته و زمستان را به صورت لارو در داخل پيله در درون طوقه گندم و جو به حالت دياپوز سپري مي كند. از اواخر اسفند يا اوايل فروردين در صورت مناسب بودن شرايط محيطي مخصوصاً رطوبت خاك لاروها در همان محل تبديل به شفيره شده و حشرات كامل از اواخر فروردين ماه در مزارع غلات ظاهر مي شوند. در صورتي كه شرايط مساعد نباشد لاروها به همان صورت تا بهار سال بعد باقي مي ماند (برخي 1 نسل را در 2 سال طي مي كنند اگر رطوبت خاك كافي نباشد.) حداكثر جميت حشرات كامل در ارديبهشت ماه ظاهر مي شود. حشرات كامل بعد از تغذيه از نوش گلها بويژه گلهاي ازمك و خردل وحشي، جفت گيري و حشره ماده با تخم ريزخ ود بصورت انفرادي در داخل ساقه گندم تخم ريزي مي نمايد. در هنگام تخم گذاري معمولاً‌ گندم در مرحله ساقه رفتن و در مزارع زود كاشت در حال خوشه رفتن است. به طور كلي مزارع زود كاشت و ارقام زود رس ترجيح داده مي شوند.

تخم در داخل ميانگره هاي بالائي ساقه قرار داده مي شود. (لارو اگر در وسط باشد تغذيه ناكافي دارد ولي در بالا تغذيه كافي دارد.) دورة جنيني 12-8 روز سپس لاروها به طرف پائين ساقه شروع به فعاليت مي كنند. دورة لاروي 30-25 روز و در اين زمان لارو خود را به محل طوقه در داخل خاك رسانده و قسمتي از جدار طوقه را به صورت دايره جويده و نازك مي كند و سپس مواد جدا شده را به ترشحات بزاقي مخلوط و درپوش محكمي براي لانة خود به وجود مي آورد و پس از تنيدن پيله نازك حدود 9-8 ماه از سال را (تابستان، پائيز، زمستان) به صورت دياپوز سپري مي كند. اواخر اسفند يا اوايل فروردين لارو تبديل به شفيره شده. دورة شفيرگي 25-20 روز، سپس حشرات كامل همزمان با مرحله ساقه رفتن و شروع مرحله خوشه رفتن گندم ظاهر مي گردند.

کنترل:

1-شخم عميق يا سطحي و زير رو رو كردن كلشهاي آلوده.

2-سوزاندن بقاياي گياهي.

3-تناوب زراعي.

4-تغيير تاريخ كشت چون اين حشره بيشتر گندمهاي زمستانه و زودرس را مورد حمله قرار مي دهد. با كشت ارقام ديررس مي توان از ميزان خسارت آفت كاست.

5-رقم گندم آزادي و رقم جو و الفجر نسبت به اين آفت تا حدودي مقاومند.

6-كود و تقويت گندم باعث دوام و ايستادگي ساقه مي شود و قدرت تحمل گندم را در مقابل آفت را زياد مي كند.

[Sinderella]

مگس فري گندم fruit fly

Oscinella frit

(Dip: Chloropidae)




معرفي آفت

يكي از آفات گندم، جو، يولاف، ذرت، چاودار مي باشد. لارو آفت با تغذيه از جوانه مركزي گندم و جو سبب خشك شدن آن مي گردد و در اثر حمله اين آفت جوانه هاي ديگري از اطراف بوته خارج شده و بوته بسيار پر پشت ولي رشد نكرده و خوشه تشكيل نمي شود.

زيست شناسي:

زمستان را به صورت لاروسن آخر به سر مي برد. در اوايل بهار تبديل به شفيره شده و پس از حدود 1 هفته حشرات كامل ظاهر مي شوند. پس از تغذيه هر مگس ماده حدود 40-30 عدد تخم در غلاف برگ و به ندرت در پهنك برگ يا كنار طوقه گندم و يا گرامينه هاي ديگر قرار مي دهند. 5-3 روز بعد لاروها ظاهر و به سمت جوانه مركزي بوته رفته و به ترتيبي كه گفته شد خسارت مي زنند. دوران لاروي 3-2 هفته، سپس لاروها در لابه لاي برگها تبديل به شفيره مي شوند و پس از حدود 1 هفته حشرات كامل نسل دوم ظاهر مي شوند.

لاروهاي نسل دوم خود را به گندمهاي شيري رسانده و از آنها تغذيه مي نمايند. اين حشره ممكن است تا 3 نسل در سال داسته باشد.

کنترل:

1-زراعتهاي كُرپه (دير كاشت) بيش از مزارع هراكشت (زود كاشت) مورد حمله قرار مي گيرند. بنابراين بايستي از كشت غلات بهاره در مناطق آلوده خودداري كرد.

2-نسل تابستانه آفت روز علفهاي هرز خانواده گرامينه سپري مي گردد. بنابراين توصيه مي شود نسبت به وجين علفهاي هرز ميزبان آفت اقدام شود

[Sinderella]

مگس زرد ساقة گندم Chlorops pumilionis

(Dip.: Chloropidea)



معرفي آفت

در درجه اول به گندم و جو و به ندرت به چاودار حمله مي كند. لاروها تغذيه خود را از خوشه نورس شروع كرده و به طرف ساقه و پائين پيشري مي كند. در اثر حمله آفت برگهاي بالائي بوته رشد ننموده، بوته گندم كوتاه و ضعيف مي شود و با باز كردن ساقه كانال تغذيه اي مگس را مي توان مشاهده كرد.

زيست شناسي:

زمستان را به صورت لارو در داخل ساقه گندم سپري نموده، در ابتداي فصل بهار تبديل به شفيره شده سپس حشرات كامل ظاهر و پس از جفت گيري تخمهاي خود را در سطح فوقاني برگها و كنار رگبرگ اصلي قرار مي دهد. معمولاً‌ روي هر بوته 2-1 عدد تخم ديده مي شود. لاروها پس از خروج در ساقه شروع به فعاليت و در بند اول ساقه تبديل به شفيره و سپس حشرات كامل نسل دوم ظاهر مي شوند كه مجدداً روي برگهاي غلات پائيزه تخم ريزي مي كند و لاروهاي اين نسل در نزديك طوقه در ساقه گندم زمستان گذراني مي كند.3-2 نسل در سال دارد.

کنترل:

1-كاشت ارقام زودرس.

2-تناوب زراعي.

[Sinderella]

مگس ساقه گندم Meromyza Saltatrix



خسارت آن شبيه به مگس فري گندم مي باشد و لارو از جوانه مركزي و ساقه لطيف گندم همچنين از گل و دانه نرم غلات تغذيه مي كند. حشره كامل زرد كم رنگ، پشت سينه داراي 3 نوار طولي و روي شكم نيز سه نوار تيره وجود دارد. لارو پس از رشد كامل 8-6 ميلي متر طول دارد. زمستان را به صورت لارو در ساقه و در طوقه غلات پائيزه يا برخي از گياهان گرامينه مي گذارند.

کنترل:

1-زراعتهاي كُرپه (دير كاشت) بيش از مزارع هراكشت (زود كاشت) مورد حمله قرار مي گيرند. بنابراين بايستي از كشت غلات بهاره در مناطق آلوده خودداري كرد.

2-نسل تابستانه آفت روز علفهاي هرز خانواده گرامينه سپري مي گردد. بنابراين توصيه مي شود نسبت به وجين علفهاي هرز ميزبان آفت اقدام شود

[Sinderella]

شپشك ريشة گندم Porphyrophora tritici

(Hom.: Margaradidae)



معرفي آفت

آفت مذكور در مزارع ديم گندم و جو استانهاي همدان، مركزي، اردبيل، زنجان، كرمانشاه، كردستان و فارس مشاهده شده است و علاوه بر اين از ريشه دو گونه علف هرز Boissiera Sp. و Agropyrom Sp. از خانواده گرامينه نيز جمع آوري گرديده است. اين حشره بعد از تفريخ از تخم در روز ريشة گندم (محل پنجه زني) مستقر شده و با تغذيه از شيرة گياهي ميزبان، موجب ضعف بوته ها و مانع پنجه زني و رشد طبيعي آنها مي گردد. كليه بوته هاي آلوده اكثر انشعابات خود را از دست مي دهند. بوته هاي مورد حمله نسبت به بوته هاي سالم از قدرت ريويش فوق العاده كمتري برخوردار بوده و به صورت علفي در آمده و رنگ آنها نيز به تدريج به زردي مي گرايد به نحوي كه بوته هاي آلوده در مزارع به سهولت قابل تشخيص مي باشند. اغلب بوته هاي آلوده به مرحله بارورري و خوشه دهي نمي رسند و بوته هائي كه به اين مرحله مي رسند اولاً طول آنها بسيار كمتر از بوته هاي سالم بوده و ثانياً پنجه زني آنها نيز به مراتب كمتر از بوته هاي سالم مي باشد.

زيست شناسي:

زمستان را به صورت پوره هاي سن اول در زير خاك سپري كرده و در اوايل بهار با مساعد شدن شرايط آب و هواي محيط در روي ريشه از شيره گياهي تغذيه مي كند. پوره پس از گذراندن مرحله سن يكم، در مرحلة دوم پورگي به شكل حبابي به نام سيست در مي آيند. از نيمة دوم ارديبهشت ماه فعاليت تغذيه اي Cyst كاسته شده و تغيير رنگ مي دهد و در اواخر ارديبهشت ماه حشرات ماده از Cyst خارج مي شوند. خروج حشرات ماده تا دهه اول خرداد ماه ادامه دارد. بعد از طي حدود 7-5 روز حشره بدنش فشرده تر شده و بي حركت، در حالي كه تارهاي ابريشمي بلند و سفيد رنگ شبيه تار پنبه دور بدنش ترشح مي نمايد. اگر به تدريج بر انبوهي و طول اين تارها افزوده شده و بعد از 10- روز، بدون هيچگونه تغييرات ظاهري در لابه لاي تارهاي مذكور شروع به تخم ريزي مي نمايند. حشره در طبيعت تخم هاي خود را در عمق هاي 8-5 سانتي متري خاك قرار مي دهد. تعداد تخمهاي شمرده شده حداكثر تا 284 عدد و حداقل آن 24 عدد بوده است. حشره بصورت بكرزائي تخمگذاري مي كند ولي با توجه به وجود افراد نر احتمال توليد مثل دو جنسي نيز وجود دارد. حشره زمستان را به صورت پوره هاي سن اول در زير خاك سپري مي كند و با مساعد شدن شرايط اقليمي فعاليتهاي خود را در اواخر اسفند يا اوايل بهار از سر مي گيرد.

کنترل:

1. برداشت بموقع

2. شخم عمیق پس از برداشت

3. تناوب زراعی

4. آیش

5. کنترل علفهای هرز

[Sinderella]

شته روسی گندم Diuraphis noxia (Mord.)



اين شته ها منحصراً‌ روي غلات منجمله گندم هستند. در ايران فرم جنسي جمع آوي نشده و احتمالاً بصورت بكرزائي توليد مثل مي كنند. معمولاً خوشه هاي گندم و جوي آلوده خميده مي شوند. در شيراز ناقل بيماري نوار زرد گندم وجود دارد (ايزدپناه، 1361). برگ انتهائي گياهان آلوده برنگ زرد و سفيد درآمده خشك مي شود. در مراحل ابتدائي الودگي لبه برگها در امتداد طولي خود لوله مي شوند. گاهي فاصله برگها كم شده ساقه بد شكل مي شود. مي تواند ناقل بيماري موزائيك جو نيز باشد.

اين حشره ضمن تغذيه از قسمت عمقي بافت برگ و مكيدن شيره گياهي برگ ها را به صورت لوله اي در مي آورد، به همراه بزاق خود توكسيتي به داخل گياه تزريق مي كند كه موجب كاهش ظرفيت فتوسنتز و در نتيجه آسيب غشاي كلروپلاست ها مي شود. به همين دليل مبارزه با اين شته به وسيله سموم تماسي، در عمل با مشكل مواجه مي شود. ولي سموم سيستميك مؤثر هستند. دشمنان طبيعي اين آفت قادر به يافتن شته ها در داخل برگ هاي لوله شده نيستند بنابراين يكي از بهترين راه هاي كنترل اين آفت استفاده از ارقام مقاوم است.

کنترل شیمیایی:

1-اکسی دیمتون متیل EC25% و1.5 لیتردر هکتار ، اوایل ظهور سنبله ها ، 1 نوبت

2- دیمتوآت EC40%و1.5 لیتردر هکتار ، اوایل ظهور سنبله ها ، 1 نوبت

3- پریمیکارپ WP50% و0.5-1 کیلو گرم در هکتار ، اوایل ظهور سنبله ها ، 1 نوبت

4- تیومتون E25% و 1 لیتر در هکتار ، اوایل ظهور سنبله ها ، 1 نوبت

5- مالاتیون EC75% و2.5 لیتر در هکتار ، اوایل ظهور سنبله ها ، 1 نوبت

[Sinderella]

ساقه خوار ايراني ذرت Iranian stem corn borer

Ostrinia nubilalis persica

(Lep: pyraustidae)



معرفي آفت

در بيشتر كتابهاي قديي فارسي زير گونة Ostrinia nubilalis nubilalis كه موسوم به ساقه خوار اروپايي (European corn borer) مي باشد به عنوان ساقه خوار ذرت معرفي شده است. اما تحقيقات انجام شده نشان مي دهد كه زير گونة Ostrinia nubilalis sub sp. Persicae كه آن را مي توان تحت عنوان ساقه خوار ايراني ذرت معرفي نمود. در كشور ما فعاليت دارد و تاكنون از مناطق شمالي كشور در استانهاي گيلان، مازندران و گلستان گزارش شده است.

طرز خسارت و گياهان ميزبان:

آفت پلي فاژ بوده كه حدود 200 گونه ميزبان براي آن گزارش شده است كه داراي ترجيح ميزباني به گياهان ذرت (به خصوص ذرت دانه اي)، برنج و گندم داشته و علاوه بر اين به گياهان جو، چاودار، پنبه، سويا، آفتابگردان، گوجه فرنگي، سيب زميني، كنف و… و همچنين تعداد زيادي گياهان خودرو (علفهاي هرز) حمله نمودكه كه در اين ميان يك نوع ترجيح ميزباني به گرامينه هاي وحشي و همچنين علف هرز مستك Xanthium strumarium دارد و علاوه بر اين علف هرز، روي يولاف وحشي، لويي، ني معمولي، فالاريس، مَرغ، اويار سلام، گل گندمي، درمنه، كاسني، تاج خروس، علف هفت بلند، سلمه تره، سيب زميني ترشي، سوروف، پنيرك، گاوپنبه، ارزن وحشي و تاج ريزي كه در حاشية مزارع و كانالهاي آبياري ديده مي شود، فعالتي دارد. لارو آفت مذكور از قسمتهاي مختلف گياه ميزبان نظير برگ، ساقه، بلال (بويژه بلال) تغذيه نموده و خسارت مي زند.

زيست شناسي:

اين آفت 3 تا 3.5 نسل در سال داشته و زمستان را به صورت لارو و اغلب در سن پنجم آن، در داخل ساقه هاي باقي مانده در مزرعه و يا در خارج از آن و داخل ساقه ميزبانهاي ثانوي (به ويژه مستك و ني) گذرانده و لاروهاي زمستان گذران آن از اواسط بهار تبديل به شفيره شده و بعد از يك تا دو هفته حشرات كامل نسل زمستان گذران به پرواز در آمده و از اواخر ارديبهشت ماه تا اواسط خرداد ماه بسته به شرايط جوي در مزارع گندم و مزارع ذرت زود كاشت و يا روي ساير ميزبانها تخم ريزي مي كنند. اصولاً اين حشره شب پرواز بوده و ماده ها بيشترين تخم ريزي خود را در ساعات غروب و يا نزديك نيمه شب انجام مي دهند ولي داراي رفتار فعالتي در روز حتي در شرايط آفتابي نيز مي باشند و در اين مرحله از فعاليت اغلب روي گل ها نشسته و از نوش آنها تغذيه مي كنند. همچنين در مزارع ذرت انبوه و سايه دار، تخم ريزي ماده ها در ايام روز نيز مشاهده شده است. ماده ها در طول عمر خود چندين بار جفت گيري و تخم ريزي مي كنند و هر بار به طور معمول 200-20 عدد تخم عدسي شكل خود را در كنار هم و به طور رديفي و جمعي اغلب در كنار رگبرگ اصلي و بيشتر در سطح برگهاي مياني بوته ها و تا اندازه اي نزديك غلاف قرار مي دهند. دورة جنيني سپس لاروهاي جوان خارج مي شوند. لاروها ابتدا از برگهاي ترد و لطيف گياه تغذيه نموده و بعد ساقه يا بلال را سوراخ نموده و وارد گياه مي شود. مدت رشد در مرلحه لاروي نيز براي نسلهاي فعال در بهار و تابستان به ترتيب به طور متوسط 30-25 روز محاسبه شده است. به طور كلي در منطقه شمال دورة نشو و نماي فردي در مراحل تخم، لارو، شفيره و حشره كامل در دو نسل بهاره و تابستان شروع مي شود تحت تأثير تغييرات جوي منطقه در پائيز طولاني شده و از 2 ماه تا 8 ماه به طول مي انجامد. بنابراين لاروهاي زمستانگذران بعد از سپري كردن حدود 8 ماه در بهار سال آينده تبديل به شفيره و سپس حشرات كامل ظاهر مي شوند.

کنترل:

1-مبارزه زراعي: با توجه به اينكه زمستان گذراني آفت در درون ساقه باقي مانده گياهان ميزبان از سال قبل مي باشد بايد توجه باشد برداشت محصول از قسمتهاي پائيني گياه انجام گيرد و همچنين بقاياي گياهي نيز جمع آوري و سوزانده شود.

2- مبارزه بيولوژيك: اين آفت داراي دشمنان طبيعي گوناگوني مي باشد كه در اينجا به مهمترين آنها اشاره مي شود: Trichogramma maidis (Hym.: Trichogrannatidae) كه پارازيتوئيد تخم مي باشد.

پارازيتوئيد تخم Platytelenomus hylas (Hym.: Scelionidae)

پارازيتوئيد لارو Habrobracon hebetor (Hym.: Braconidae)

پارازيتوئيد شفيره Brachymeria intermedia (Hym.: Chalcididae)

3. کنترل شیمیایی :

1- مونوکروتوفوس SL40% و 2لیتر 3-2 نوبت به محض ظهور آفت

2- فوزالن EC35% و 3لیتر درهکتار

[Sinderella]

كرم ذرت Sesamia Cretica

(Lep: Noctuidae)

معرفي آفت

از آفات مهم ذرت مي باشد كه در مناطق جنوبي و مركزي كشور انتشار داشته و داراي ميزبانهاي متعددي مي باشد كه همواره ذرت خوشه اي، ذرت، نيشكر و سودان گراس را به ساير ميزبانها ترجيح مي دهد.

نحوة خسارت:

لاروهاي سنين اوليه بيشتر از برگهاي تازة فوقاني بوته ذرت تغذيه نموده و آنها را سوراخ سوراخ مي كند. حملة آفت به مزارع ذرت مصادف با تشكيل گل آذرين نر و قبل از ظهور آن است.

لاروها با سوراخ كردن برگهاي در بر گيرنده گل آذرين وارد آن شده و از گلهاي نر تغذيه مي كنند. هر گاه تغذيه از پاية گل آذين صورت بگيرد. باعث خشك شدن آن مي گردد. قطع كردن پايه گل آذين سبب خشك شدن آن شده كه از دور نمايان است. گاهي لاروها موفق به خشك كردن گل آذين نشده و با تغذيه از گلهاي نر در ساقة آن نفوذ مي كنند. اگر تخم ريزي روي غلافهاي جانبي بوته انجام گيرد، لاروها از همان محل وارد ساقه مي گردند. تعدادي از لاروها وارد خوشة بلال شده و از آن تغذيه مي كنند. ورود لارو به خوشه گاهي از قسمت فوقاني صورت مي گيرد كه در اثر تغذيه از كاكل ذرت باعث قطع آنها مي گردد و سرانجام لارو خود را به دانه ها رسانيده و ضمن تغذيه از آنها وارد چوب بلال مي شوند. ورود لارو به خوشه هميشه از قسمت فوقاني صورت نگرفته و گاهي با تغذيه و سوراخ كردن برگهاي پوشش بلال وارد آن شده و از آن تغذيه مي كند. حركت لاروها در داخل ساقه مسير مشخصي ندارد. گاهي از بالا به پائين و گاهي از پائين به بالا حركت مي كند ولي كمتر به قسمت طوقه گياه نزديك مي شود.

زيست شناسي

زمستان را به صورت لارو كامل در جوانه هاي جانبي بوته درون شاخه ها و داخل ساقه ذرت باقي مانده و در مزارع به سر می برد. در شرايط مساعد و در اواخر بهار لارو تبديل به شفيره شده و سپس حشرات كامل ظاهر مي شوند. حشرات ماده بعد از آميزش با نر تخمهاي خود را به تعداد زياد تا 400 عدد در دسته هاي متعدد (8-4) در زير غلاف برگهاي ذرت و يا نيشكر و ساير ميزبانها قرار مي دهند. دورة جنيني تخم حدود 10-7 روز، سپس لاروهاي جوان خارج مي گردند. لاروهاي جوان فعاليت خود را تقريباً در كنار هم و با تغذيه از برگهاي جوان و نزديك به محل غلاف كه در ضمن قسمت ترد و نازك نيز مي باشد، شروع مي كنند. لاروها تقريباً از سن دوم توانائي نفوذ به داخل ساقه را پيدا مي كنند. لاروهاي سن آخر (سن پنجم) معمولاً قبل از شفيره شدن مراحل پيش شفيرگي را پشت سر مي گذارند و در اين مرحله لارو با استفاده از بزاق دهان و فضولات خود پيله مخصوص ايجاد مي كند. سپس درون آن به شفيره تبديل مي شود. محل شفيره شدن معمولاً بين علف، برگهاي خشك شده و ساقه يا در داخل دالان تغذيه يا زير پوست بلال و يا درون خوشه و حتي كاكل ذرت و درون گل آذين نر مي باشد. بعد از مدت كوتاهي با توجه به حرارت دورة شفيرگي پايان مي يابد و حشرات كامل سزاميا در دو جنس نر و ماده ظاهر مي شوند. در هر حال نرها زودتر از ماده ها به پرواز در مي آيند و در جست و جوي ماده ها شبها فعاليت مي كنند. ماده ها بعد از جفت گيري اغلب در ايام شب به تخم ريزي در زير غلاف برگ مي پردازند. در شرايط مساعد فصل زراعي يك دوره نشو و نماي فردي سزاميا از مرحله تخم تا ظهور حشره كامل از 45-40 روز به طول مي انجامد. به طور كلي سزاميا آفت چند نسلي (Polyvoltine) است و با توجه به منطقه در سال از 3 تا 5 نسل متوالي در سطح فلات ايران ايجاد مي كند. در مزارع ذرت استانهاي اصفهان و تهران 3.5-3 نسل، در خوزستان 5-4 نسل دارد.

کنترل:

پارازيتوئيد تخم Platytelenomus hylas (Hym.: Scelionidae)

پارازيتوئيد لارو Habrobracon hebetor (Hym.: Braconidae)

جمع آوري و آتش زدن بقاياي گياهي در مزرعه در كاهش جمعيت آفت مؤثر است. همچنين مي توان علاوه بر گونه هاي زنبور Trichogramma Spp. را جهت مبارزه با اين آفت تكثير و توزيع نمود.